20378
Instrumenty

Capoeira bez wątpienia nie byłaby tak wyjątkowa, gdyby nie jej muzyczna sfera. Charakterystyczne instrumenty oraz wydobywane z nich magiczne dźwięki napędzają i kierują każdą Roda jednocząc uczestniczących w niej Capoeiristas, jak również przykuwając spojrzenia postronnych.

Opanowanie gry na opisanych poniżej instrumentach w karierze każdego Capoeristy powinno być równie ważne, jak doskonalenie ruchów (technik). Bowiem łącząc jedno i drugie jest w stanie odkryć prawdziwą istotę Capoeiry.berimbau

Berimbau - jest najważniejszym instrumentem i zarazem wizytówką Capoeiry na całym świecie. Wykonany jest z twardego i elastycznego drewna Biriby (gatunek drzewa rosnącego w Brazylii). Długości kija (verga) ma mniej więcej 1,5 m, a szerokości od ¾ do 1 cala. Na szerszym końcu łuku wykonuje się nacięcie, do którego przywiązuje się stalowy drut, pełniący rolę struny (arame). Na drugim końcu umieszcza się skórzaną łatkę, tak aby drut nie mógł przeciąć drewna. Obecnie drut wyjmuje się z wnętrza starych opon (dawniej używano do tego celu jelit zwierzęcych).  Za pudło rezonansowe służy sucha wydrążona tykwa (cabaça). Jej zadaniem jest wzmacnianie dźwięków powstających po uderzeniu w strunę patyczkiem (baqueta). Przytwierdzona jest on do berimbau za pomocą sznurka

Berimbau trzymamy najczęściej w lewej dłoni, razem z kamieniem / monetą (pedro/dobrao), natomiast w prawej znajduje się baqueta i grzechotka (caxixi). Uderzając w strunę patyczkiem i dociskając do niej kamień uzyskać możemy 3 podstawowe dźwięki: brzęczący - poprzez lekkie dociśniecie kamienia do struny, pusty, czyli uderzenie w strunę bez dociskania i ostatni dźwięk - dociskając mocno dobrao do struny. Dodatkowo przyciskając i odsuwając tykwę do brzucha można uzyskać kolejne brzmienia w/w dźwięków.  

Wyróżniamy trzy typy berimbau, i w idealnym przypadku wszystkie trzy obecne są w Roda:

  • "Gunga" z najgłębszym dźwiękiem, gra rolę basu; podtrzymuje rytm i normalnie gra podstawową wersję rytmu, bez żadnych wariacji.
  • "Médio", albo "de centro", gra podstawowy rytm tak jak gunga; spełnia rolę podobną do rytmicznej gitary. Na przykład, może grać podstawowy rytm, później podstawową wariację dla niego by wrócić z powrotem do podstawowego rytmu, itd.
  • "Viola" lub "violinha" to berimbau z najostrzejszym dźwiękiem; jest odpowiedzialny za wszelką improwizację. Rola, którą spełnia, identyczna jest do gitary solowej.

Berimbau wyznacza rytm jôgo i determinuje naturę gry Capoeristas znajdujących się w roda poprzez rożnego rodzaju rytmy.

Atabaque - jest drugim w kolejności po berimbau instrumentem tworzącym Bateria. Pierwotnie wykorzystywany podczas religijnych uroczystości (głównie w religii Candomble), obecnie stał się częścią Capoeiry. Jest to duży stawiany na stojaku bęben. Zbudowany jest z wydrążonego pnia drzewa i napiętej na pień skóry. Dźwięk wydobywa się z niego poprzez uderzanie dłońmi w skórę. Podobnie jak w przypadku berimbau, atabaque można podzielić na te od najniższego do tego o najwyższym dźwięku.

Pandeiro - można porównać do polskiego tamburyna (tak najprościej je sobie wyobrazić). Wykonane jest z drewnianej ramy, twardej i mocnej skóry zwierzęcej i blaszanych talerzyków. Wbrew pozorom z instrumentu tego można "wyczarować" olbrzymią liczbę dźwięków. Wyróżniamy kilka podstawowych uderzeń: otwarta dłonią, kciukiem, trzema palcami i uderzenia w ramę. Dodatkowo każdy dźwięk może być tłumiony palcem środkowym "od dołu" oraz kciukiem "od góry".

Agogo - to para dzwonków umieszczonych na metalowym pałąku. Gramy na nim uderzając w nie drewnianym patyczkiem. Obecnie nie jest zbyt popularny wśród Capoeritas, używają go zdecydowanie częściej inne grupy grające muzykę brazylijską, np. sambę.

Reco-reco - przeważnie instrument ten przypomina tarkę, która pocierana kijkiem wydaje dźwięk przypominający rechot żaby. Może być wykonane z rożnych materiałów takich jak bambus czy tykwa.